Dit gebeurt er met zorgen over windmolens ‘aan de overkant’

Komen er 4 hoge windmolens van 270 meter in Wijk bij Duurstede of meer lagere varianten (210 meter) Het is maar één van de vragen waarop voorkeuren zijn opgehaald in de omgeving. Daarbij lijkt de variant van 170 meter afgevallen, zo blijkt het in een verslag van de raadpleging door provincie Utrecht en gemeente Wijk bij Duurstede. Die gemeente wil al in 2030 klimaatneutraal zijn in plaats van 2050 en windmolens passen daarin.  

Beusichem Leeft volgt deze ontwikkeling omdat het invloed heeft op in ieder geval het landschap en natuur, maar mogelijk ook voordelen zijn te halen voor het dorp. We doen dat niet als actiegroep, er zijn voor- en tegenstanders, wel als kritische volgers. In de berichtgeving over de voortgang door de overheden worden de zorgen van de omgeving namelijk wel genoemd, maar terughoudend. Mocht u zich in willen zetten voor of tegen dit project dan kan Beusichem Leeft wel ondersteunen.

De gemeente Buren toonde zich in 2024 in een brief aan Wijk bij Duurstede en provincie Utrecht bezorgd over de effecten van de windmolens op het landschap en de gezondheid. De gemeente heeft wel een bericht geplaatst op haar website over hoe inwoners in een meedenkgroep kunnen deelnemen.    

Gelukkig is ook bij de raadpleging aan deze kant van de Lek om informatie gevraagd. We wonen namelijk in het gebied binnen 2500 meter van de geplande locaties en krijgen dan met overlast te maken, al zal dat niet met geluid of slagschaduw zijn.  

Niet meepraten over of windmolens komen, maar hoe

Bij de raadpleging afgelopen half jaar zijn verschillende zorgen, onzekerheden en ontwikkelingen opgehaald. En niet om te beslissen of windmolens er komen of niet. Daar heeft de omgeving niets over te zeggen. De inspraak is om een zo goed mogelijk plan te maken. De vraag om lage windmolens te onderzoeken is bijvoorbeeld niet meegenomen in verder onderzoek. De focus blijft op hoge windmolens liggen, zoals die recent in Houten zijn geplaatst. Dat is niet veranderd sinds Eneco is uitgestapt uit het plan in Wijk bij Duurstede. Daardoor blijven vooral boeren en fruittelers over als initiatiefnemers. De provincie ziet dat juist als kans om het plan heel lokaal te houden met veel zeggenschap en eigenaarschap.

Laagvlieggebied Defensie

Er zijn nog altijd zaken die de komst van de windmolens kunnen vertragen of verhinderen, blijkt uit de opsomming die naar buiten kwam in het bericht over de raadpleging. Zo wordt gewezen op de plannen van Defensie en het nieuwe laagvlieggebied in de omgeving. Dit is inderdaad een ontwikkeling die ook onderzocht moet worden, stellen de overheden. Gaat dat samen met windmolens in dit gebied?

Er is natuurlijk een krapte op het stroomnet. Stedin laat weten dat het plan relatief dicht bij een 10 kV station ligt met congestie. Een groter vermogen zou mogelijk zijn via Driebergen 50 kV, maar dat ligt op grote afstand en resulteert in hogere kosten. Mogelijk kunnen windparken tot 20 MW op 21 kV stations worden aangesloten. Die zijn voor Wijk bij Duurstede voorzien in 2031-2033. De geplande realisering van de windmolens is 2029.

Vrees voor landschap

Van deze kant van de Lek heeft Stichting Redichem gereageerd op de plannen voor onderzoek.  Zij wijzen op landschappelijke schade in het nationaal erkende landschap Rivierengebied aan deze kant van de Lek. De polders Redichem en de Geeren en het natuur- en recreatiegebied de Redichemse Waard in Culemborg vormen landschappelijk, ecologisch en archeologisch een uniek natuurgebied dat deel uitmaakt van Natuur Netwerk Nederland en de status heeft van waardevol nationaal landschap. De stichting wil een grondig landschappelijk onderzoek, zoals met een visualisatie. Ook Beusichem Leeft heeft daarom gevraagd, maar we zijn in deze ronde niet gevraagd naar een standpunt.

Lees hier hoe de Stichting Redichem eerder oppositie voerde tegen de windmolens in Houten en deze streek. Ze wees op het middeleeuws aandoend landschap dat vaak geschilderd is. “Deze geschilderde landschappen, waarvoor het iconische Leklandschap met de uiterwaarden bij Culemborg nog steeds model kan staan, behoren thans tot de topstukken van de grote musea van Parijs tot New York, waarvoor een internationaal miljoenenpubliek belangstelling blijkt te hebben.”

Dode vogels tellen

Natuurverenigingen geven aan te willen helpen met het tellen van dode vogels nabij de geplande windmolens. Schade aan flora en fauna wordt nu onderzocht voor de verschillende opstellingen van de molens. Het lukt echter niet de afstanden van de windmolens tot natuurgebied minimaal 700 meter te houden. Een aantal van de geplande locaties ligt binnen die afstand.

Een andere onzekerheid is landelijk beleid voor windmolens die worden voorbereid voor bijvoorbeeld geluid en onderlinge afstanden. De gemeente en provincie wachten die normen niet af, maar zeggen toe het maximale te doen om overlast te beperken. Of met de nieuwe landelijke norm dit plan overeind blijft, is ook nog onzeker. Dat zou voor 80 procent van de huidige plannen een streep door de rekening betekenen. Een mogelijke vrijstelling kan ontstaan voor windmolens langs infrastructuur. Dat is langs het Amsterdams Rijnkanaal in Wijk bij Duurstede mogelijk het geval.      

Volgende stap is onderzoek: De komende maanden zal een uitgebreid milieuonderzoek uitgevoerd worden (projectMER). Er zullen verschillende opstellingen onderzocht worden om milieueffecten zoals geluid, slagschaduw en effect op ecologie in beeld te brengen. Daarbij worden ook bovenstaande zaken meegenomen.  

Ontwikkelingen windmolens in omgeving:

Vlak aan de gemeente Buren in Echteld bij Lienden is een plan waartegen ook de gemeente Buren zich fel heeft gekeerd. Stichting Tegenwind wil dat de hoogste rechter zich uitspreekt over deze windmolens bij Echteld/Lienden. Dat is een organisatie die zeer kritisch is op windmolens. Ook in Culemborg is een afdeling actief. Voor het project in Wijk bij Duurstede zijn zij niet gevraagd voor een standpunt. Volgens Tegenwind hoort deze stap naar de hoogste rechter bij een breder verzet tegen windmolens in dit gebied. Niet duidelijk is wat daarmee wordt bedoeld. In Horst aan de Maas heeft Tegenwind recent een windmolentraject gestopt. Voorstanders van windmolens wijzen er juist op dat door de oorlog in het Midden-Oosten de energietransitie juist moet versnellen.