COLUMN: Randstad enclave bij Rijswijk

De rivier en de steenfabrieken in de uiterwaarden, lange tijd hoorden ze bij elkaar. Als vanzelfsprekend, net als de fabrieksfluit.

In mijn jeugd in Culemborg bepaalde de fluit van de steenfabriek samen met de kerkklokken het levensritme in het stadje. Om twaalf uur klonk de fluit en vijf minuten later klonk dan het geklepper van klompen in de straat. De medewerkers van de steenfabriek op weg naar de warme maaltijd tussen de middag. In 1974 sloot de fabriek en zweeg de fluit. In Beusichem was de fluit van de steenfabriek aan de overkant tot in 1991 te horen. De laatste hier in de buurt nog werkende steenfabriek was de Roodvoet bij Rijswijk, tot die in 2009 sloot. De eigenaar, de Oostenrijkse multinational Wienerberger trok de stekker eruit en liet vervolgens het terrein verslonzen. Wat restte was overlast: brandstichting; een ernstig ongeval; een illegaal feest en een autorace. In dit rijtje van overlast noemt de gemeente ook de krakers van de woningen op het terrein, maar wie neemt ze dat kwalijk bij gebrek aan betaalbare woningen? Nu is er een plan om op het Roodvoet terrein veertig woningen van een miljoen of meer op een terp te bouwen. De gemeente steunt dit plan. Omdat in 2026 nieuwe regels gelden om meer ruimte voor de rivier te creëren wordt een gewijzigd omgevingsplan nog voor 1 januari doorgedrukt. Natura 2000 gebied, beperkingen aan bebouwing in de uiterwaarden, netcongestie schaarse bouwcapaciteit, stikstofruimte. Niet zeuren, met een voor plannen in Buren ongekende snelheid, wordt de wijziging van het omgevingsplan er door gejaagd. Participatie?

Als argumenten worden genoemd het voorkomen van verdere overlast en dat het plan bijdraagt aan een daling van de waterstand in de rivier bij hoog water. Aan de eettafel hier thuis noemen we dit kulargumenten. Immers saneren van het vervuilde terrein is een plicht van de eigenaar. En na 16 jaar wordt het tijd. De gemeente hanteert een grens van maximaal € 405.000 voor betaalbare koopwoningen, die vanuit gemeentelijk beleid ontwikkeld worden. Ik hoop dat u begrijpt hoe dit zich verhoudt met veertig woningen van boven de miljoen. Ik snap er niets van. Veertig woningen van een miljoen of meer. Hoeveel inwoners van de gemeente wachten op zo'n woning? Zo ontstaat er een randstad enclave in de uiterwaarden in een Natura 2000 gebied. Gemeentebelangen, de club van politieke zwervers, meldt op sociale media voor het plan te zijn. U ook? Zo niet laten we dan, met in gedachten de vroegere fabrieksfluiten, een fluitconcert organiseren. Zo luid dat het op het provinciehuis hoorbaar is.

Tinus